Verlaging ABP pensioen nog ver weg

De kleine versoepeling van de rekenrente door De Nederlandsche Bank heeft ABP net niet voldoende geholpen. Op basis van de gemiddelde rente van de laatste drie maanden is de dekkingsgraad van ABP ultimo 2011 op iets boven de 94% uitgekomen. Dit is ongeveer een half procentpunt te laag om naar verwachting eind 2013, de afloop van het herstelplan, de minimaal vereiste dekkingsgraad van 104,3% te kunnen halen. Naast verhoging van de herstelopslag op de premie van 1 naar 3 procentpunt lijkt ABP niet te kunnen ontkomen aan het voornemen tot een verlaging van de pensioenen en pensioenaanspraken met ongeveer een half procent per 1 april 2013. Het bestuur van ABP neemt op 1 februari aanstaande een definitief besluit over dit voornemen, nadat de deelnemersraad zich hierover heeft kunnen uitspreken.

De te lage dekkingsgraad van ABP wordt, naast het effect van de snel stijgende levensverwachting, nog steeds veroorzaakt door de extreem lage rente. De middeling van de rente over de laatste drie maanden heeft niet verhinderd dat de verplichtingen van ABP over 2011 met maar liefst 36 miljard euro zijn opgestuwd. Het vermogen van ABP is, ondanks de malaise op de financiële markten, in 2011 met 9 miljard euro toegenomen. Het gemiddelde jaarlijkse rendement van ABP vanaf begin 1993 bedraagt 6,9 procent. Ook na de drie crises sinds 2000 is het langjarige rendement van ABP dus op peil gebleven.

CNV Onderwijs heeft al jaren grote bezwaren tegen de allesbepalende rol van de (risicovrije) rente bij het vaststellen van de dekkingsgraad. Deze rente zegt in onze ogen weinig tot niets over de werkelijke rendementen die ABP de komende tientallen jaren zal kunnen behalen. Dit is een van de redenen dat wij groot voorstander zijn van snelle invoering van de afspraken in het pensioenakkoord. Volgens dit akkoord moeten de (natuurlijk wel voorzichtig ingeschatte) verwachte rendementen bepalend worden voor de waardering van de verplichtingen en daarmee van de hoogte van de dekkingsgraad. Ook als de afspraken van het pensioenakkoord worden vertaald in wetgeving blijft het mogelijk dat de pensioenen soms (tijdelijk) verlaagd moeten worden. Maar het perspectief op indexatie en een zo veel mogelijk welvaartsvast pensioen wordt dan naar onze stellige overtuiging een stuk beter.

Een eventuele verlaging van de pensioenen per 1 april 2013 zou bovenop de al forse indexatieachterstand komen van op dit moment 8,24% (per 1 januari 2013 verder toenemend). Gelukkig is het nog lang niet zo ver. Op basis van de dekkingsgraad ultimo 2012 gaat het ABP bestuur opnieuw bezien of het fonds zonder pensioenverlaging eind 2013 uit herstel kan zijn. Een iets hogere marktrente kan tegen die tijd al voldoende soelaas bieden. Maar bovendien zal CNV Onderwijs er nadrukkelijk voor ijveren dat het pensioenakkoord een rol gaat spelen bij (het voorkomen van) een pensioenverlaging per 1 april 2013.